Menu

Sociaal profiel, hulpmiddel bij wijk- en plattelandsvernieuwing

Professionals die zich bezighouden met wijkvernieuwing kijken vaak met enige afstand naar het werkgebied. Een zekere mate van distantie is absoluut van waarde. Echter, een blik vanuit het hart van de samenleving biedt een ander perspectief en levert waardevolle informatie op.
Informatie die helpt bij het creëren van draagvlak en de ontwikkeling van een toekomstbestendige wijk waar plaats is voor huidige en nieuwe bewoners. De uitgangspunten in dit artikel gelden ook voor de vernieuwing van het platteland. Om de essentie van de boodschap te concretiseren, spreek ik in deze blog uitsluitend over wijkvernieuwing.

In veel verouderde woonwijken in Nederlandse steden leven mensen met totaal verschillende sociaal-culturele achtergronden. In herstructureringswijken is deze sociaal-culturele diversiteit meestal groter dan in andere wijken. Een verscheidenheid die leidt tot een geringe sociale cohesie op wijkniveau. Maar onder de oppervlakte schuilen vaak vele verbanden. Het in kaart brengen van dat netwerk resulteert in een sociaal profiel dat behulpzaam is bij wijkvernieuwing.

Verschillende ontstaansgronden
Verschillende culturele achtergronden brengen andersoortige familierelaties met zich mee. Wonen er in een wijk bijvoorbeeld veel mensen uit het Caraïbisch gebied, dan is de kans groot dat er relatief veel eenoudergezinnen zonder vader verblijven. Bij bevolkingsgroepen uit landen rondom de Middellandse zee, zien we dikwijls verschillende vormen van extended families, waarbij meerdere generaties samen onder één dak leven.
Naast familieverbanden zijn er tussen wijkbewoners nog allerlei andere structurele relaties. Verenigingen en religies leiden tot sociale contacten en verbondenheid. Maar ook op het pannaveldje, bij de skatebaan, bij de friettent en bij het bankje in het park komen veel structurele contacten tot stand.

Meerdere lidmaatschappen
Vrijwel iedereen is ‘lid’ van meerdere groeperingen. Iedere groepering wordt gekenmerkt door zijn eigen waarden, normen, voorstellingen en sociaal profielopvattingen. Deze gemeenschappelijke groepsverworvenheden hebben grote invloed op het gedrag van de leden. Aspecten als legitimiteit, sociale controle en gezag verschillen per groep.
Het gevolg is dat mensen zich op verschillende momenten totaal verschillend gedragen. Rolconflicten kunnen het gevolg zijn en leiden tot afwijkend gedrag.
Tussen de groepen onderling is soms sprake van een soort hiërarchie. Iemand is bijvoorbeeld lid van een kerkgenootschap maar kiest als het er op aan komt toch voor de vriendengroep. De vrienden op hun beurt leggen het af tegen het belang van de familie.
Lidmaatschap van een groep kan in de ogen van de één leiden tot aanzien, terwijl hetzelfde lidmaatschap in de ogen van een ander juist tot een lagere sociale status leidt. Kortom, een wirwar aan posities, groeperingen en onderlinge relaties.


Traditionele segmentatie schiet tekort

Als je op deze manier naar een wijk kijkt, blijkt er een samenstel van contacten en groeperingen te bestaan dat in belangrijke mate bepalend is voor het gedrag van bewoners.
Een complexe sociale structuur die zich niet laat vatten in de traditionele segmentatiecriteria, zoals: leeftijd, sekse, etniciteit, inkomen en het al dan niet huren van een woning. Wel een sociale structuur met homogene groepen. Groepen die je kunt benaderen om de dialoog aan te gaan. Een dialoog die noodzakelijk is om tot een toekomstbestendige woonwijk te komen waar plaats is voor huidige en nieuwe bewoners.

Nivellering sociaal-culturele verschillen
De ‘grenzeloze’ wereld, het groeiend aantal sociale stijgers bij allochtonen en sociale dalers bij autochtonen, de verdere toename en vervlechting van etnische groeperingen in Nederland en een verschijnsel als acculturatie leiden tot een nivelleering van de sociaal-culturele verschillen tussen mensen en derhalve tussen huidige en toekomstige wijkbewoners. Mede om praktische redenen is het dan ook logisch om de wensen en behoeften van de huidige bewoners als vertrekpunt te nemen voor het bepalen van de gewenste identiteit. Om die te achterhalen moet je inzicht hebben in de wirwar van posities, groeperingen en onderlinge relaties. Kortom, inzicht in de sociale structuur.Met het oog op de gewenste economische identiteit blijft een oriëntatie op potentiële bewoners van buiten de wijk, zeker gerechtvaardigd.

Laatst aangepast opmaandag, 03 november 2014 10:12

Gerelateerde items (op tag)

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Log In

Log in with Facebook

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?