Menu

Tien tips wijkvernieuwing

Om mensen in beweging te brengen bij de ontwikkeling van wijken en buurten bestaat geen eenduidige aanpak. Wel kunnen we op grond van ervaringen een aantal succesfactoren noemen. In dit bericht vindt u een tiental tips die kunnen bijdragen aan een succesvolle ontwikkeling van wijken en buurten. Deze lijst is zeker niet volledig maar geeft u hopelijk wel inspiratie.

 

1. Ontwikkel buurttrots
Met name bij sociaal zwakke wijken kan een negatief imago een zwaar stempel drukken op de buurt en van invloed zijn op het welzijn van de bewoners. Het geloof in vooruitkomen en vertrouwen in een betere toekomst worden er door ondermijnd. Daarom is het belangrijk om aandacht te besteden aan het feit dat mensen trost wijkontwikkeling 2kunnen en mogen zijn op hun wijk. Benadruk de goede dingen van mensen, de mooie initiatieven en benader ze als mensen met potentie.
Om buurtrots te ontwikkelen is het belangrijk dat professionals bewoners op een onbevooroordeelde manier tegemoet treden. Ga de wijk in met de gedachte dat er mensen wonen met hun eigen dromen, wensen en problemen. Of zoals Adriaan van Dis in zijn boek Stadsliefde schrijft: "Eropaf: krabben en kennismaken. Oordelen kan altijd nog: hoe minder ik vind, hoe meer ik ontdek."


2. Ontwikkel concrete verbeteringen en projecten

Concrete, fysieke verbeteringen en sociaal-culturele projecten kunnen de identificatie van bewoners met de buurt versterken. Het is belangrijk dat bewoners daadwerkelijk veranderingen zien. Pas dan voelen ze zich serieus genomen en ontstaat er vertrouwen dat er ook daadwerkelijk iets gebeurt.

3. Versterk buurtinstituties
Maak buurtinstituties sterker, d.w.z. blaas nieuw leven in bestaande ontmoetingsplaatsen of creëer nieuwe ontmoetingskansen. Alledaagse interacties en ontmoetingen kunnen burgerschap, rechtsnormen en geloof in de toekomst versterken. Het is belangrijk om daarbij zoveel mogelijk gebruik te maken van bestaande middelen en kanalen. Gebruikmaken van wat goed is, is efficiënter en effectiever. Daarnaast zijn ook regelmatige ontmoetingen met professionals en bijvoorbeeld bestuurders belangrijk.

4. Selecteer daadkrachtige professionals

Vertrouwenwekkende en doortastende professionals stimuleren burgers zelf bij te dragen aan een leefbare omgeving. Professionals dienen te beseffen dat zij ‘het verschil’ kunnen maken. Daarbij is inspelen op burgerinitiatieven noodzakelijk om te voorkomen dat bewoners het ervaren als ‘van bovenaf’ opgelegd en om te voorkomen dat er een te grote afhankelijkheid ontstaat. Zorg voor continuïteit in professionele ondersteuning zodat professionals ook daadwerkelijk een relatie kunnen opbouwen. Daarnaast is het ongelooflijk belangrijk dat de professionals regelmatig in de buurt aanwezig zijn. Een werkplek in de wijk kan helpen om de fysieke en sociale drempel te slechten. Wijkvernieuwing vanachter een bureau is een illusie.

5. Belang van sleutelfiguren
Richt je op een kleine groep van sleutelfiguren en versterk het zelforganiserend vermogen van bewoners (‘vitale coalities’).

Ondanks gevoelens van onmacht en wellicht onvrede zie je in vrijwel iedere wijk een kleine groep bewoners die bereid is de kwaliteit van de buurt te verbeteren.
Speciale aandacht voor deze kleine groep actieve burgers is belangrijk. Tegelijkertijd moet je, zeker in sociaal zwakkere buurten, oppassen dat er niet al te vaak een beroep op deze groep wordt gedaan want dan worden ze snel gezien als 'collaborateurs'.

6. Werk bottom-up
Bewoners niet zitten te wachten op van bovenaf ‘gedropte’ en ‘voorgekookte’ plannen. Sluit aan bij bestaande ideeën, wensen en stimuleer initiatieven die vanuit bewoners zelf komen, zowel qua inhoud als qua proces. Voor het activeren van bewoners kunnen professionals het laatste duwtje in de rug zijn. Om een proces op gang te brengen is het wel wenselijk dat professionals mandaat en middelen hebben om initiatieven direct te kunnen faciliteren en problemen aan te pakken.

7. Goede communicatie
Een goede en positieve communicatie met en over de buurt draagt bij aan de buurttrots. Free publicity is soms een belangrijk middel bij de vorming van een positief imago in de rest van de stad of dorp en flow in de wijk. Datgene wat er in de wijk gebeurt en de wijze waarop heeft nieuwswaarde voor de lokale pers. Vergeet daarbij niet de gratis huis-aan-huis-bladen want die worden vaak door meer mensen gelezen dan de kranten waarop mensen zich moeten abonneren. Kies voor een proactieve benadering van de pers.

 

8. Analyseer sociale structuur
Uit onderzoek blijkt dat de verdeeldheid binnen wijken vaak groter is dan door professionals wordt gedacht. Echter, als er ingrepen en/of invloeden van buitenaf op de buurt zijn, ontstaat het fenomeen van de ‘defended Neighborhood’. Dat houdt in dat de bewoners samenspanen en een front vormt. Hierdoor lijkt er sprake van een sterke gemeenschapszin, terwijl er in werkelijkheid sprake is van verschillende standpunten en belangen. Om die verschillende standpunten en belangen te doorgronden is inzicht in de sociale verbanden noodzakelijk. Uiteindelijk blijken die sociale verbanden sterker dan het buurtgevoel. Door vroegtijdig inzicht in de onderliggende relaties, hiërarchische verhoudingen, vormen van leiderschap, waarden en normen kun je sturen op de individuele standpunten en belangen. Het in kaart brengen van die structuur en de identiteit kan op basis van informatie uit gesprekken en observaties.
 

9. Deel successen en ervaringen
Het delen van positieve verhalen en successen met bewoners, professionals en de ‘buitenwereld’ is belangrijk. Hierdoor ontstaat positieve energie. Vertel wat mensen bezighoudt, welke initiatieven er in een wijk plaatsvinden, wat deresultaten zijn en de ervaringen van bewoneers; leg ze vast en deel ze met elkaar via social media, de pers en in persoonlijke gesprekken. 
 

10. Kies voor kleinschaligheid
Hou de initiatieven kleinschalig. Zet in op kleine stappen en successen. Grootschalige veranderingen vinden plaats langs de weg van de geleidelijkheid. Kleine stappen leiden vaak langzamer tot een resultaat, maar wel meestal tot een beter resultaat. Bovendien geldt dat het bij kleine stappen gemakkelijker is om tussentijds bij te sturen en de koers aan te passen aan veranderde omstandigheden.

 

Wilt u eens vrijblijvend van gedachten wisselen over een effectieve aanpak op het gebied van wijkontwikkeling,
bel me gerust: 06 - 22 61 97 54

Laatst aangepast opvrijdag, 28 oktober 2016 08:09

Laat een reactie achter

Zorg ervoor dat u de verplichte (*) velden invult waar dit is aangegeven. HTML code is niet toegestaan.

Log In

Log in with Facebook

Wachtwoord vergeten? / Gebruikersnaam vergeten?